Het belang van vezels voor een goede gezondheid

Het microbioom is een rijk ecosysteem dat veel verschillende functies in ons lichaam uitvoert. Het bestaat uit zo’n 1,5 kilo verschillende microben zoals bacteriën, schimmels, gisten, virussen en andere eencellige wezens. De bacteriën in onze darmen breken voedsel af dat het lichaam niet kan verteren, maken belangrijke voedingsstoffen aan, reguleren het immuunsysteem, beschermen de darmwand, zorgen dat onze darm geprikkeld wordt beschermen tegen schadelijke kiemen en geven een seintje aan onze hersenen wanneer we verzadigd zijn.

Per persoon heb je zo’n 150 verschillende soorten bacteriën. In onze darmen leven “goede” en “slechte” bacteriën. Bij een gezond microbioom zijn deze categorieën bacteriën met elkaar in balans. Wanneer de slechte bacteriën de overhand krijgen, raakt deze balans verstoord en dit kan leiden tot klachten. Wanneer het microbioom tijdelijk uit balans is, kan het zich weer herstellen met bijvoorbeeld goede voeding. Maar wanneer dit voor een langere periode het geval is, dan kan dit tot ziekte leiden.

Wetenschappers weten nog steeds niet wat de ultieme samenstelling is, maar wat wel duidelijk is dat een gezond microbioom een enorme diversiteit aan bacteriën nodig heeft.

De volgende omstandigheden hebben invloed op een microbioom: onze omgeving, medicatie zoals antibiotica, onze erfelijke eigenschappen en zelfs de manier waarop we ter wereld komen (keizersnede of een natuurlijke bevalling). Voeding is uiteraard ook een grote factor. We kunnen de balans van ons microbioom manipuleren door te letten op wat we eten.

Vezels die in onze voeding voorkomen zijn de belangrijkste voedingsbron voor de bacteriën in de darm (en dus het microbioom). Wanneer bacteriën vezels verteren, produceren zij korte-keten vetzuren die de darmbarrière voeden, het immuunsysteem verbeteren en ontstekingen kunnen voorkomen. Hoe meer vezels je binnenkrijgt, hoe meer vezel verterende bacteriën je darmen bevatten.

Bewerkte, vezelarme en onnatuurlijk voeding brengen je microbioom uit balans en vergroot het risico op welvaartsziekten. Minder vezels betekent namelijk minder brandstof voor de darmbacteriën, en die worden uitgehongerd totdat ze afsterven. Dit resulteert in minder diversiteit van de bacteriën en hongerige bacteriën die zich zelfs gaan voeden met het darmslijmvlies.

Advies van Dr. Goodfood
Eet genoeg vezels, vers, puur en gefermenteerd voedsel. Er zijn manieren van voedselbereiding die ervoor zorgen dat goede bacteriën, ook wel probiotica genoemd, in je darmen terecht komen. Gefermenteerde voeding wemelt van de nuttige probiotische bacteriën, zoals lactobacillen en bifidobacteriën. Producten zoals kimchi, zuurkool, tempeh, kombucha, kefir en yoghurt zorgen voor afwisseling en vitaliteit in onze voeding. Probiotica zijn ook verkrijgbaar als pillen, capsules, poeders of drankjes. Kies voor de natuurlijkste variant en gebruik probiotica minstens vier weken achter elkaar om te ervaren of het een goed effect op je darmen heeft.

Hoe elk van deze voedingsmiddelen en ons microbioom op elkaar inwerken zijn wetenschappers het nog niet helemaal over eens. Er zijn duidelijke verbanden, maar het is lastig om directe waarnemingen te doen in onze ingewanden. Wat wel duidelijk is: het microbioom is cruciaal voor de werking van onze gehele spijsvertering. En we hebben zelf invloed op de bacteriën in onze buik.