“Van onbewust onbekwaam naar bijdragen aan bewustwording”
Sinds de start van Ekoplaza maken we biologische levensmiddelen bereikbaar voor iedereen. Al tientallen jaren zijn we actief om een sterke biologische keten te bouwen. Biologisch wordt inmiddels gezien als een van de oplossingen om diverse wereldproblemen mede op te lossen. De productie van biologische voeding werkt preventief als het gaat om bodemerosie, drinkwater vervuiling, teruggang van biodiversiteit en gezondheid. Daarnaast is het een deeloplossing voor klimaatverandering.

Alsnog zijn er critici die aangeven dat biologisch nooit effectief zou werken en dat er teveel problemen bij biologische landbouw ontstaan om het een goed functionerende keten te verkrijgen. Het verschil van mening vindt vaak zijn oorsprong in het belang erachter. En bijna altijd is er niet 1 oplossing, maar hebben we elkaar nodig om problemen op wereldwijde schaal aan te pakken.

Kijken we naar de biologische keten, dan durven wij te stellen dat Ekoplaza een sterke keten heeft die wereldwijd aan kracht wint en goed functioneert. We komen steeds dichter bij het moment zoals de Engelse antropologe en biologe Jane Goodall zei “Eens zullen we op dit donkere tijdperk terugkijken en het hoofd schudden. Hoe konden we ooit denken dat het een goed idee is voedsel met gif te produceren’. Daarbij zal biologisch een onderdeel van de oplossing zijn. Echter, als biologische supermarkt kijken we verder dan de teelt- en verwerkingswijze van onze levensmiddelen alleen. Ook de kwaliteit van de ingrediënten en de juiste keuze daarvan is belangrijk. Daarom zijn gezondheid, redelijk en billijkheid en zorg ook deel van onze bedrijfsstrategie.

Nu zien we met lede ogen aan hoe er wereldwijd een nieuw probleem extreem snel groeit: de Plastic Soup. Ekoplaza ziet het als een deel van haar missie om ook dit tegen te gaan. Niet als marketing trucje erbij, maar omdat het normaal zou moeten zijn. Het is een van de redenen waarom we drie jaar geleden met trots een duurzame partner werden van de Plastic Soup Foundation. We waren de launching partner van de ‘Zero’, een logo voor cosmeticaproducten die volledig vrij zijn van micro- en nanobeads. We zijn trots op de campagne Beat the Microbead, maar ook boos op bedrijven die geldbelust de oplossing zoeken in het toevoegen van nanobeads aan verzorgingsproducten. Die vaak nog veel slechter zijn voor mens, dier en milieu.

Kennis van plastic hadden we toen nog niet. We dachten goed te handelen, maar werden ons bewust dat we helaas nog veel te vaak onbekwaam waren. Het werd vervolgens een deel van onze missie om hierin bekwamer te worden en samen met de Plastic Soup Foundation stappen in de goede richting te zetten. De Plastic Soup Foundation is ons klankbord, onze adviseur en ook een goede en positief kritische partner. We belopen bewust het pad van duurzaamheid en proberen alle mogelijke stappen te nemen die bijdragen aan de versnelling van onze reis. Het blijkt dat je vaak niet hoeft te wachten en vandaag stappen kunt zetten om bij te dragen aan een betere toekomst voor onze kinderen en de aarde.

Plastic is niet goed voor de gezondheid en ook niet voor ons milieu. Natuurlijk heeft plastic tegelijkertijd ook veel fantastische functies. Daarom zijn we niet tegen plastic. Onze focus ligt op datgene waarop wij invloed hebben. Wij richten ons op single used plastic in relatie tot levensmiddelen. Het reduceren van die single used plastic heeft onze absolute prioriteit. Onze groothandel heeft plastic van praktisch alle rolcontainers verbannen door een andere manier van werken. Even wennen, maar dan kan het gewoon. Onze kantine is plastic vrij: iets vaker producten vers produceren en anders bewaren. Beide veranderingen zorgen ervoor dat onze medewerkers bewuster worden. Ook op andere delen in het bedrijf komt een bewuste focus op het verminderen of voorkomen van het gebruik van plastic. Kan het echt niet worden voorkomen, dan gebruiken we het meest duurzame alternatief. Het liefst verpakken we in materialen die de natuur aan kan. We reduceren onze Plastic Footprint waar we maar kunnen. Daarom zijn we ook als enige supermarkt in Nederland vóór het invoeren van statiegeld op kleine flesjes en blikjes.

Al deze initiatieven resulteerden heel recentelijk in een unieke samenwerking met het Britse A Plastic Planet. De reis van hun Plastic Free Aisle (gangpad) begint bij Ekoplaza. Elke supermarkt waaraan de initiatiefnemers hadden gevraagd deze Plastic Free Aisle te realiseren, zei nee. Wij niet, we hebben onze nek uitgestoken met het Ekoplaza Lab. Een primeur die de hele wereld over is gegaan en waar wij veel enthousiaste reacties op hebben gehad, waarvoor hartelijk dank! Natuurlijk vinden we dat leuk, maakt ons dat trots, maar bovenal zijn we blij met het feit dat we helpen de bewustwording rondom plastic te vergroten. Zo laten we in het Ekoplaza Lab zien dat glas en karton ook alternatieven kunnen zijn. Laten we niet wachten tot alles perfect is, maar aanpakken wat we nu al kunnen verbeteren.

Ekolaza Lab is niet het eindstation, we staan eigenlijk nog maar aan het begin. Dankzij alle positieve aandacht denken we snel grote stappen te kunnen zetten. De discussie is begonnen en juist dat was ons doel. We willen bewustzijn creëren en de bezoekers van de winkels informeren. Een goede supermarkt van de toekomst is plasticvrij, maar het moet rendabel en schaalbaar zijn én het moet gebruiksgemak voor de klant hebben. Verpakkingsvrije winkels zijn geweldige initiatieven en ook wij bieden in onze Ekoplaza’s al deels deze optie. In de praktijk zien wij dat het niet goed genoeg lijkt te werken. Het is een deel van de oplossing, maar helaas niet de enige.

In de retail is het gebruik van verpakkingen nu eenmaal onvermijdelijk, omdat deze belangrijke functies vervullen. Wij zijn van mening dat de biomaterialen die wij nu gebruiken, helpen bij het doorontwikkelen van de oplossing, maar zeker niet de oplossing zijn. Het is een begin van onze reis, waarin we al veel geleerd hebben. Dat we vaak producten in een gebroken verpakking hebben gehad en dat de folie soms al deels gecomposteerd was voordat het de verpakkingsmachine inging, zijn daar voorbeelden van. We zien ook dat onze composteerbare verpakkingen steeds beter worden. Verder stimuleren we al onze leveranciers om hun steentje bij te dragen, bijvoorbeeld door dozen niet meer met plakband dicht te plakken. Het is mooi te zien dat bedrijven in hun social media berichten melden dat ze trots zijn dat hun producten in het Ekoplaza Lab liggen. Het is nog mooier te zien als ze het ervaren als aanmoediging om door te pakken voor producten die nog niet geschikt zijn.

Is het de eerste versnelling? Ja en nee, want wereldwijd is het nu nog slechts een druppel op de gloeiende plaat, maar wel eentje die een tsunami moet worden. Afvalverwerkers moeten met oplossingen komen om biomaterialen om te zetten in compost, zodat het eindproduct weer kan worden ingezet aan het begin van de voedselketen. De overheid en de Europese Unie moeten komen met maatregelen om dit traject te stimuleren of zelfs voorrang te geven. Dat is pas echt circulaire economie. Juist daarom hebben we het Ekoplaza Lab geopend. Om te laten zien dat er een grote beweging nodig is om de Plastic Soup op te lossen.

Dat onze winkel het Ekoplaza Lab heet, is hierin geen toeval. Het is onze plek waarin wij werken aan nieuwe technieken, nieuwe mogelijkheden en nieuwe kansen. Onze deuren staan open voor iedereen die hierin mee wil denken, nieuwe en betere ideeën heeft en die misschien ook ziet dat we bepaalde zaken nog niet goed doen.

Let’s make change together.

Erik Does